İngiltere’nin kasvetli sanayi şehri Manchester’daki köklü müzik geleneğini The Smiths, New Order ve The Fall gibi gruplardan alan ve Madchester akımının başını çeken Happy Mondays, The Stone Roses, Inspiral Carpets, 808 Stategibi gruplar dans ritmini gitar müziğiyle harmanlayarak yepyeni bir ses örgüsü yaratmışlardı. Madchester, 90’lardaki başta Britpop çılgınlığının has grupları Oasis, Pulp ve Blur gibi gruplara ve Indie kökenli birçok harekete ilham vermişti.
Hepinize selamlar Stüdyoİmge’nin değerli okurları. 5 Kasım itibariyle 35. yılını kutlayan Happy Mondays’in üçüncü albümü “Pills ‘N’ Thrills And Bellyaches”e dair aldığım notları paylaşacağım sizlerle bu ay. Hayatımı Değiştiren Albümler yazı dizisinde mini bir seriyi kaleme alıp önce Happy Mondays ve ardından da The Stone Roses’a yer vereceğim Stüdyoİmge sayfalarında. Hazırsanız başlayalım o halde.
Margaret Thacther dönemi politikalarıyla 70’lerin sonunda tüm fabrikalarını kapatan Manchester tam anlamıyla artık bir çöküş şehriydi. İşsizlik patlamıştı ve gençler için hiçbir gelecek kalmamıştı (No Future). Müziği kaçış olarak gören kuzey mahalle çocukları kurtuluşu Punk, Reggea, Soul ve Disko karışımlarında aramaya başlamışlardı. 1978 yılında kurulan ve ismiyle Manchester’ın sanayi geçmişine gönderme yapan ve ‘’sanat olarak müzik’’ mottosuyla kurulan Factory Records müzik grupları için önemli bir dönüm noktası olmuştu.
New Order’ın kazancıyla finanse edilen ve açılır açılmaz kısa sürede yeraltı cenneti haline gelen gece kulübü Haçienda, Acid House ve Rave sahnesini beslerken Happy Mondays’i de ağırlamıştı elbette. Legal olmayan uyuşturucuların özellikle ecstasy’in etkisiyle herkesin dans ettiği mekânda alkol satışlarının düşük olması mali sıkıntıların artmasına sebep olmuş, illegal olaylar sebebiyle defalarca mühürlenen mekân 1997 yılında kalıcı olarak kepenk indirmişti.
Takvimler 1980 yılını gösterdiğinde az önce detaylandırdığım atmosferde Salford’da kurulan ve müzikal faaliyetlere girişen Happy Mondays, işçi sınıfı çocuklarından mürekkepti. Şarkılarında işsizlik, ufak tefek suçlar ve partiyle hayatta kalma hikâyeleri anlatıyorlardı. Sanatsal özgürlüğünü umursamazlıktan alan istim üstündeki grup hâli hazırda iki albüm yayınlamıştı ama asıl patlamayı John Kongos’un “He’s Gonna Step on You Again” şarkısına getirdikleri yorum “Step On”la yapmışlardı.
26 Mart 1990 tarihinde yayınlanan ve yaklaşan fırtına “Pills ‘N’ Thrills And Bellyaches” albümünü müjdeleyen bu tekliyle ilk defa İngiliz listelerinde 5. sıraya tırmanmışlardı. Görücüye çıkan ve olumlu eleştiriler alan ikinci tekli “Kinky Afro”nun ardından beklenen Happy Mondays albümü “Pills ‘N’ Thrills And Bellyaches” takvimler 5 Kasım’ı gösterdiğinde nihayet raflardaydı. Factory Records etiketiyle basılan albüm İngiltere listelerine 1 numaradan giriş yapmıştı.
Paul Oakenfold – Steve Osbourne ikilisinin ortak prodüksiyonu ve yaratıcı dehasıyla aranje edilen yaklaşık 44 dakika uzunluğundaki albümde 10 şarkı yer alıyordu.
ŞARKI LİSTESİ
A1 : Kinky Afro – 03:59
A2 : God’s Cop – 04:58
A3 : Donovan – 04:04
A4 : Grandbag’s Funerel – 03:20
A5 : Loose Fit – 05:07
B1 : Dennis And Lois – 04:24
B2 : Bob Yer’s Uncle – 05:10
B3 : Step On – 05:17
B4 : Holiday – 03:28
B5 : Harmony – 04:01
Latin, Caz ve Hip Hop etkileri albümün öne çıkan şarkılarını şekillendirirken, Funk müziğin Dans ritimleriyle öpüşmesi türler arasında kusursuz bir ses bileşimi ortaya çıkarmıştı. Shaun Ryder’ın çarpık lirik dehası, modern hayat, boktan işler, uyuşturucu, seks, şiddet ve karanlık serseri hayatı hakkında tamamen kendine özgü tutumuyla yepyeni boyutlara taşınmıştı. “Pills ‘N’ Thrills And Bellyaches” albümünde yer alan şarkı detaylarına geçmeden albüme hayat veren kadroyu takdim edeyim.
Vokalde Shaun Ryder, bas gitarda Paul Ryder, davul ve programlamada Gary Whelan, tuşlu çalgılarda Paul Davis, gitar ve ritm gitarda Mark Day’den oluşan Happy Mondays’e sahnede başta iskelet dansı olmak üzere ilginç danslarıyla Mark Berry yani Bez eşlik ediyordu. Geri vokalde Rowetta, perküsyonda Tony Castro albüme destek veren diğer isimlerdi.
Açılış şarkısı “Kinky Afro”; kendine acıyan kaçak bir babayla onu küçümseyen oğlu arasında geçen diyaloglardan oluşuyor. Melodi kısmı “Labelle’in Lady Marmalade” şarkısından ödünç alınan şarkının adı başlangıçta “Groovy Afro”olacaktı ama The Farm grubunun “Groovy Train” isimli şarkısı yayınlanınca bunu kullanmaktan vazgeçtiler ve şarkının ismini “Kinky Afro” olarak değiştirdiler. “God’s Cop”; dönemin Manchester Emniyet Müdürü olan ve tanrıyla aralarında telefon hattı olduğunu iddia eden James Anderton’a laf sokuyor. “Donovan”, ekibin ünlü folk şarkıcısı Donovan’ın “Sunshine Superman” şarkısının sözlerini değiştirerek yazdığı ve sanatçıya hayranlıklarını sunduğu bir şarkı.
“Grandbag’s Funeral”; neslin alaycı ve umursamaz başkaldırısını simgeleyen kara mizah sözlere sahipken, “Loose Fit”; rahat bir yaşam tarzını ve toplumsal kurallara başkaldırıyı simgeliyor. B yüzü “Dennis and Lois” ile başlıyor ve grup tempoyu düşürmüyor. “Bob Yer’s Uncle” her şeyin yolunda olduğu anlamına gelen bir deyim. Akustik gitarın sürüklediği hınzır ve seksi back vokallere sahip şarkı benim albümdeki en sevdiğim şarkılardan biri.
Albümdeki tek cover şarkı John Kongos’tan alınan “Step On”; dolgun bas notaları ve değişken bas ritmiyle Happy Mondays’e en büyük hitini kazandırmıştı. “Holiday”; zaten hep tatilde olan Shaun Ryder’ın bir başka trip hikâyesi. Saykodelik Rock etkileşimli düşsel imgelerle dolu “Harmony”; mutlu bir sonla albümü nihayete erdiriyor.
“Pills ‘N’ Thrills And Bellyaches” albümünün saykodelik bir şeker kabını andıran rengarenk kapağı, dinleyiciyi eğlenceli albüm içeriğine davet eder nitelikteydi. Albüm yayınlandıktan hemen sonra zirveye çıkmış, grup NME ve Melodi Makergibi dergilerin kapağına taşınarak okurların göz bebeği haline gelmişti. Albüm dışı kalan şarkılar; “Judge Fudge” ve “Tokoloshe Man” (bir başka John Kongos şarkısı) single olarak 1991 yılında yayınlanmış ve grubun başarı grafiği devam etmişti. Ne var ki Shaun Ryder’ın bir eroin bağımlısı olduğunu ve bağımlılıktan kurtulmak için tedavi görmeye başlayacağını açıklaması grubun başarısını maalesef ki gölgelemişti. Sansasyonu seven İngiliz tabloid basını olaya balıklama atlamış ve grubun müziğine olan ilgi ikinci plana atılmıştı.
1992 tarihli devam albümleri “Yes Please!”, bu kaos ortamında başarıya ulaşamamış ve grup 1993 yılı itibariyle faaliyetlerini sonlandırmak zorunda kalmıştı. Grubun ortak noktaları Shaun Ryder ve Bez, yollarına Black Grapegrubunu kurarak devam etmişlerdi. 1999 ve 2004 yıllarındaki birlikteliklerinin ardından Happy Mondays, 2012’de tekrar kuruldu ve hâlâ konserlere devam ediyorlar.
2 Temmuz 2011 tarihinde ülkemizdeki tek konserini One Love Festival 10 kapsamında Santralistanbul’da veren Happy Mondays, memleket dinleyicisine dansla dolu hoş bir nostalji yaşatmıştı. Efendim, vakit ayırdığınız için teşekkürler. Gelecek ay The Stone Roses’un 1989 tarihli kendi isimlerini taşıyan debut albümünün inceleme yazısıyla yeniden görüşebilmek dileğiyle. Müzikle kalın.
