Rock tarihine damga vuran kadın vokalistlerin eşsiz dünyasına bir yolculuk. Tina Turner’ın enerjik sahne hakimiyetinden Dolores O’Riordan’ın melankolik tınılarına kadar, sesini bir enstrüman gibi kullanan on dev ismin hikâyesi bu yazıda buluşuyor. Yüksek oktavlara çıkan vokallerin, Blues’dan Rock’a uzanan türler arası adaptasyon yeteneğinin izini sürüyoruz. Stüdyoİmge okurları için hazırlanan bu özel derleme, müzik tarihinin en güçlü kadın seslerine saygı duruşu niteliği taşıyor.
Daha önce Rock müzikteki en iyi erkek vokalistlerden bahsetmiştim. Şimdi bu türdeki vokalistlerine de haklarını temsil etme zamanı geldi. Evet Rock’ta erkek vokalistlerin sayısı şüphesiz ağırlıktalar, ama bu müzikte damga vurmuş bazı kadın solistleri de görmezden gelemeyiz. Bahsedeceğim isimlerden en iyiye doğru bir sıralama şeklinde değil, direkt en iyi 10 kadın vokalist olarak söz edeceğim. Ancak sadece Blues ve Pop müzik şarkılarını seslendiren solistlere değinmeyeceğimi baştan belirtmeliyim, çünkü Rock müzik odaklı bir listeden söz ediyorum.
Tina Turner
Rock müzikte en iyi kadın vokalistler denince, aklıma ilk gelen isimlerden biri Tina Turner. Lakabı “babaanne” olarak geçmektedir. Sesine ve kariyerine duyulan saygıyı David Bowie, Eric Clapton, Mick Jagger, Bryan Adams, Rod Stewart, Sting gibi isimlerin onunla beraber şarkı kaydetmesinden anlayabiliriz. Aynı zamanda albümlerinin 180 milyondan fazla satması, sanatçıyı gelmiş geçmiş en başarılı kadın müzisyenlerden biri haline getirmiştir. Vokal tarzı hem enerjik, hem de doğal olarak tanımlanmıştır. Ses tınısı ve tonu ona çok yönlü bir ses kullanımı sağlamış, bu sayede kariyerinde Rock, Blues ve Pop/Rock türlerini başarıyla söyleyebilmiştir. Aslında ilk eşi Ike Turner tarafından keşfedildiği dönem ve ondan ayrıldıktan sonra çizdiği farklı müzikal çizgilerdir, ama kariyerinin her alanında unutulmaz bir vokaldi.
Joni Mitchell
Yine 1960’larda kariyerine başlayan başka bir kadın solist Joni Mitchell, bu listeye eklenen bir başka isim. Kanadalı müzisyen kariyerinin başındaki Folk tarzındaki vokalini daha sonra Caz, Blues ve Rock müzikle etkileşerek birleştirmiştir. Yıllar geçtikçe sesi daha tutkulu bir şekle girmiştir. Aynı zamanda önemli bir besteci olan Joni Mitchell‘ın sound olarak oldukça sade bir tarzı tercih ederken yaptığı bestelerin en önemli süsü olarak sesini kullanması, onun vokalinin yüceliğini kanıtlamaktadır.
Janis Joplin
60’larda ortalığı müzisyen olarak kasıp kavuran, ama 1970 yılında hayatını kaybettiği için daha fazla dinleyemediğimiz Janis Joplin en iyi kadın solistler deyince atlanmayacak bir müzisyen. Sesi vahşi olarak nitelendirilmiştir.
Şarkı söyleme şeklininse çok cesur olduğu üzerinde durulmuş ve kadın vokalistlerde pek karşılaşmadığımız çatal ses özelliği gözlemlenmiştir. Çünkü zaman zaman kısık hissiyatı verir. Ama o kısık sandığımız sesin şarkı içinde değiştirdiği karakterler şaşırtıcıdır. Çok içten şarkı söylemesi, kırılgan anındaki dinleyicileri ruhen dağıtabilecek cinstendir.
Patti Smith
Çatal ses özelliği az çok barındıran, bir başka önemli kadın solist Patti Smith de listeye girmesi gerekenlerden. Sesinin anarşiyi barındırdığı, yani tam isyan özelliği taşıdığını söyleyebiliriz. Dinleyenlerin tüylerini diken diken eden tatlı, kararlı ve inatçı bir yapısı vardır. Aslında işin teknik kısmıyla onun vokalini tarif etmek pek mümkün değil. Tamamen hissiyatına göre sesine şekil veren şarkıcı, kendi yazdığı sözlere uygun bulduğu tonları kullanarak kulaklara kazınmıştır. Aynı zamanda önemli bir besteci olan müzisyen, cover yaptığı zamanlarda sesiyle şarkıyı bir Patti Smith şarkısına da dönüştürebilmektedir. Ayrıca kendisinin mayısta İstanbul’da tekrar konseri olduğunu hatırlatmak isterim.
Stevie Nicks
Fleetwood Mac grubunun solistlerinden Stevie Nicks, Rock severlerin en çok beğendikleri kadın vokalistler arasına boşuna girmemekte. Grubun başarısında sesinin rolü çok büyüktür. Kırılganlık barındıran duygusal sesi, diğer yandan çok güçlü bir yapıdadır. Oldukça değişik ruh halleri barından Fleetwood Mac şarkılarına, sesini çok iyi adapte ederek onların unutulmaz kılınmasını sağlamıştır. Boğuk, samimi ve kadifemsi gibi birbirlerine ses özelliği olarak birbirlerine uzak kavramları sesinin içerisinde barındırması, onun gelmiş geçmiş en iyi Rock vokalistleri arasına sokmaktadır.
Linda Ronstadt
Lakabı “Rock Queen” olan Linda Ronstadt, gelmiş geçmiş en iyi kadın vokalistler arasında kabul edilmektedir. Çok yönlü seslerden biridir. Zira müzik kariyerinde Pop, Rock, Folk, Caz türlerinde farklı ses özellikleri gereken şarkıları başarıyla söylemiştir.
Dünya çapında kayıtlarının 100 milyondan fazla satmasının en büyük nedenlerinden biri bu büyüleyici sesidir. Kendisi için yeryüzünde söyleyemeyeceği ve sesinin yakışmayacağı hiçbir Rock şarkısı yoktur denilebilir. Çünkü sesinin geniş yelpazesini başkalarının şarkılarında çok doğru şekilde yorumlayarak kullanabilmiştir.
Annie Lennox
İskoç müzisyenin Dave Stewart ile beraber oluşturduğu Eurythmics‘in solisti Annie Lennox, gelmiş geçmiş en iyi kadın vokalistlerin arasına girmektedir. Teknik olarak çok ileri ve güçlü bir sesi vardır. Özellikle vokal için nefes kontrolünde alanında 1 numara sayılabilir. Bu sayede kendisini dinlerken en ufak bir kesintiye rastlamayız. Düşük, orta ve yüksek oktavlar gerektiren şarkıların hepsinde, şarkıların gereksinimi olan tonu ve şiddeti vermekte her zaman çok başarılı olmuştur. Ayrıca 80’lerin en çok satan kadın müzisyenler arasında yer alan Annie Lennox, sesi ve imajı sayesinde o yılların figürlerinden biri haline de gelmiştir.
Chrissie Hynde
The Pretenders‘ın solisti Chrissie Hynde, bu listede atlanmaması gereken bir isim. En iyi kadın Rock vokalistlerle ilgili anketler veya yazılarda göz ardı edilmesi, bana göre hakkının yendiği anlamına gelmekte. Yüksek oktavlara zorlanmadan çıkan solist, aynı zamanda grubun ruhu ve sesi olarak tanımlanmaktadır.
The Pretenders haricinde birçok başka müzisyenle de düetlerinin bulunması, müzik dünyasındaki önemli isimlerin onun çok iyi bir vokalist olduğunu kabul ettiğini göstermektedir. Sesinin bazı dinleyiciler tarafından erkeksi bulunduğu da söylenir. Ama gerekli olduğunda sesini yumuşatmayı pekala başarmıştır.
Dolores O’Riordan
Yukarıdaki isimlere göre yaşı daha genç olan ve bazı kesimlerce ergen müziği yapıyor diye eleştirilen The Cranberries‘in daimi solisti Dolores O’Riordan bu listesinin içerisinde olması gerekmekte. İrlandalı müzisyen, kadın vokalistler arasında yüksek oktava çıkma denince ilk akla gelen isimlerden biri. Başka biri böyle şarkı söylese kim bu çığlık atan diye tepki görebilecekken, Dolores O’Riordan şarkılardaki çığlıklarını marka değerine dönüştürebilmiş bir solist. Kendisinin vokal stili grubun en bilindik özelliğine dönüşmüştür. Sesi hafif boğukluğa sahip, aynı zamanda melankoliklik içeren bir yapıdadır. Bu yapı The Cranberries şarkılarında acıyı, umudu ve sevginin iletilmesinde başrol oynamıştır. Maalesef kendisi hayata erken veda etti.
Sheryl Crow
Amerikalı müzisyen şarkıcı Sheryl Crow, vokal açısından bana göre hakkı yenmiş bir başka isim. Çünkü yaptığı Country türüne haffi değen Rock şarkılarının beğenilmesinde ve müzik dünyasında önemli söz sahibi olmasında sesinin payı büyük.
Rock, Blues, Pop ve Country türlerinde şarkılar yapması ve bunları başarıyla kendisinin söyleyebilmesi, sesini geniş bir yelpazeye ve değişik adaptasyon özelliklerine sahip olduğunu göstermektedir. Zaten bu nedenle birçok farklı müzisyenle düeti bulunmaktadır. Çünkü beraber çalıştığı müzisyenin tarzına göre vokalini kullanabilmektedir. Bu özellikler de onun eşsiz vokalistlerden biri olduğunu göstermektedir.
Neticede Rock müziğine damga vurmuş kadın vokalistlerin yüksek oktavlara çıkmaları ve değişik müzik türlerine seslerini adapte edebilmeleriyle ön plana çıktıklarını görebilirsiniz. Çünkü sadece iyi sese sahip olmakla çok iyi solist olunmuyor. Sesi şarkıya göre nasıl kullanabileceğini bilmek, bu vokalistlerin damga vurmasını sağlıyor. Diğer yandan sadece adaptasyon yeteneğinin tek başına yeterli olduğu söylenemez, zira sesi adapte ederken iddialı bir vokalist olabilmek adına yüksek oktavlara detone olmadan çıkabilme kabiliyeti de gerekiyor.