Southern Rock henüz adını bulmamış, Florida’nın müzik sahnesinde Blues, Psychedelic Rock ve uzun doğaçlamalar birbirine karışmaya başlamıştı. The Allman Brothers Band’in doğuşuna tanıklık eden bu çevreden çıkan The 2nd Coming, 1969’da kaydettiği Evaluations albümünü yayımlayamadan dağıldı. Ana kayıt bantları yıllarca el değiştirdi, unutuldu ve tam 57 yıl sonra dinleyiciyle buluştu. Özgür Poyrazoğlu, bu sıra dışı albümün izini sürerken yalnızca kaybolmuş bir kaydın hikâyesini değil, büyük müzikal dönüşümlerin gölgesinde kalan müzisyenleri ve Southern Rock’ın henüz doğum sancıları çektiği yılları da hatırlatıyor.
Bazı albümler yayımlandıkları dönemi anlatır. Bazılarıysa yıllar sonra ortaya çıkar ve bildiğimizi sandığımız bir döneme yeniden, başka bir açıdan bakmamızı sağlar.
The 2nd Coming’in Evaluations albümü işte tam da bu ikinci gruba giriyor.
Nisan 1969’da Jacksonville, Florida’da kaydedilen albüm, dönemin koşulları içinde yayımlanamadan ortadan kayboldu. Ana kayıt bantları onlarca yıl boyunca önce bir arşivde, ardından da grubun basçısı Richard “Hombre” Price’ın dolabında gün yüzüne çıkmayı bekledi. Nihayet 19 Haziran 2026’da kaydedilmesinden tam elli yedi yıl sonra ilk kez dinleyiciyle buluştu.
Bu yüzden Evaluations teknik olarak 2026 tarihli yeni bir albüm. Fakat içinden yükselen müzik, 1969 baharına ait. Daha da ilginci, bu müzik Southern Rock’ın henüz adı konmamış doğum anlarından birine açılan küçük bir pencere.
Jacksonville’de Birbirine Karışan Müzikler
Hikâye 1960’ların sonunda Florida’daki Sarasota, Gainesville ve Jacksonville hattında başladı. Saykedelik müziğin merkezi olarak daha çok San Francisco hatırlansa da Florida’da da farklı bir hareketlilik vardı. British Invasion’dan, Hendrix’ten ve Cream’den etkilenen genç müzisyenler Blues’u daha yüksek sesle, daha ağır rifflerle ve daha uzun doğaçlamalarla çalmaya başlamıştı.
Bu çevrede birbiriyle iç içe geçen iki grup vardı. Bunlardan biri Dickey Betts, Berry Oakley, Reese Wynans, Dale Betts ve John Meeks’in yer aldığı The Second Coming’di. Diğeri ise gitarist Larry “Rhino” Reinhardt, basçı Richard “Hombre” Price ve davulcu Monty Young’dan oluşan The Load’du.
İki grup sadece aynı şehirlerde çalmakla kalmıyor, Jacksonville’de birkaç eski evde yarı komünal bir hayat sürüyor, aynı sahneleri ve provaları paylaşıyordu. Duvarları ses yalıtımı için şiltelerle kaplanmış odalarda saatler süren “jam session”lar yapılıyordu.
Bu evlere girip çıkanlar arasında Duane Allman, Butch Trucks ve Jaimoe da vardı. Duane Allman o sırada Muscle Shoals’daki FAME Studios’ta Aretha Franklin gibi isimlerin kayıtlarında çalan başarılı bir stüdyo müzisyeniydi. Fakat Florida’ya geldiğinde kendisini yeniden bu özgür ve gürültülü jam’lerin içinde buldu. Burada yapılan müzik, profesyonel stüdyo işlerinin düzeninden oldukça farklıydı: daha kontrolsüz, daha deneysel ve çok daha kolektif.
23 Mart 1969’da Jacksonville’de gerçekleşen bir jam’de Duane Allman, Dickey Betts, Berry Oakley, Reese Wynans, Butch Trucks ve Jaimoe bir araya geldi. Bu buluşma, kısa süre sonra kurulacak The Allman Brothers Band’in başlangıç anlarından biri olarak kabul ediliyor.
Southern Rock dediğimiz müzik henüz ortada yoktu. Fakat onu oluşturacak insanlar, sesler ve ilişkiler çoktan aynı ortamlarda dolaşmaya başlamıştı.
The 2nd Coming Doğuyor
The Allman Brothers Band kendi yoluna çıktıktan sonra geride kalan müzisyenler, The Load ile The Second Coming’in kadrolarını birleştirdi. Yeni grubun adını, küçük bir yazım değişikliğiyle The 2nd Coming yaptılar.
Grubun adı Türkçeye “İkinci Geliş” diye çevrilebilir. Hristiyanlıktaki Mesih’in dönüşüne gönderme yapan bu isim, elli yedi yıl boyunca yayımlanmayı bekleyen albüm düşünüldüğünde neredeyse kehanet gibi duruyor. Evaluations, The 2nd Coming’in yalnızca ilk albümü değil; grubun yarım yüzyıldan fazla gecikmiş gerçek “ikinci gelişi.”
Evaluations albümünü kaydeden kadro şöyle:
- Larry “Rhino” Reinhardt — gitar ve vokal
- Reese Wynans — klavye
- Richard “Hombre” Price — bas
- Monty Young — davul
- John Meeks — davul ve perküsyon
Burada önemli bir ayrıntının altını çizmek gerekiyor: Duane Allman, Dickey Betts ve Berry Oakley bu albümde çalmıyor. Albümün The Allman Brothers Band’le ilişkisi doğrudan bir müzisyen ortaklığından değil, aynı çevreden ve aynı jam kültüründen doğmasından kaynaklanıyor.
Başka bir deyişle Evaluations, Allman Brothers’ın bilinmeyen albümü değil. Onları mümkün kılan müzikal ekosistemin bugüne ulaşmış kayıtlarından biri.
Üç Günde Kaydedilen ve Elli Yedi Yıl Bekleyen Albüm
Grup, Nisan 1969’da Jacksonville’deki mütevazı Sound Laboratory stüdyosuna girdi. Albüm, maliyetleri düşük tutabilmek için yaklaşık üç gün içinde kaydedildi. Grubun iki davulcusu vardı; fakat stüdyoda iki davul setini aynı anda kaydedecek kadar mikrofon bulunmuyordu. Bu nedenle Monty Young ve John Meeks bazı parçalarda dönüşümlü çaldı; biri davula oturduğunda diğeri perküsyona geçti.
Menajer Alan Facemier, kaydı New York’taki bağımsız Steady Records’a götürdü. Ancak plak şirketi, karşısındaki grubun daha önce tanıdığı The Second Coming ile aynı kadro olmadığını fark edince albümü yayımlamayı reddetti. Grup da 6.000 dolarlık stüdyo faturasını ödeyemediği için master kayıtları teslim alamadı. Birkaç konser daha verdiler ve geleceklerinin olmadığı düşüncesiyle dağıldılar.
Müzisyenlerin yolları başka yerlere uzandı. Larry Reinhardt, Iron Butterfly’a katıldı ve ardından Captain Beyond’un kurucuları arasında yer aldı. Reese Wynans yıllar sonra Stevie Ray Vaughan’ın Double Troublegrubunda çaldı; daha sonra Joe Bonamassa ile çalıştı. Richard Price ise Jerry Jeff Walker’dan Lucinda Williams’a uzanan geniş bir müzisyen çevresinin aranan basçılarından biri oldu. Albümün master kayıtları bir depoda beklemeye, beklemek ne kelime filizlenmeye devam etti.
Yaklaşık otuz yıl sonra Richard Price, eski stüdyonun ve içindeki kayıtların Nashville’deki bir şirkete satıldığını öğrendi. Bandı buldurdu ve pazarlık sonucunda 1.000 dolara satın aldı. Hayatta kalan üç grup üyesi, kişi başına yaklaşık 333 dolar koyarak kendi albümlerini geri aldı. Fakat hikâye burada da tamamlanmadı. Kayıt bu kez Price’ın dolabında yıllarca bekledi. Sonunda kayıp ve unutulmuş Saykedlik Rock kayıtlarının izini süren İspanyol plak şirketi Guerssen Records devreye girdi. Orijinal ana bantlar restore edildi ve Evaluations, 2026 yılında ilk kez yayımlandı.
Southern Rock mı, Saykedelik Rock mı?
Albümü Lynyrd Skynyrd, The Marshall Tucker Band ya da olgunluk dönemindeki Allman Brothers’ın müziğini duymayı bekleyerek açarsanız şaşırabilirsiniz. Evaluations, bildiğimiz anlamda bir Southern Rock albümü değil.
Burada Country etkisinden çok Cream ve erken dönem Led Zeppelin ağırlığı; rahat ve güneş açan gitarlar yerine fuzz, feedback ve karanlık Saykedelik Rock sesleri var. Reese Wynans’ın klavyesi bazı anlarda müziği Proto-Progressive Rock’a yaklaştırıyor. Gitarlar Blues’dan besleniyor fakat sık sık doğu ezgilerine, ters çevrilmiş kayıtlara ve uzun doğaçlamalara kapılıp gidiyorlar.
Albümün ilk şarkısı Evaluation, barok org çıkışları ve ağır rifflerle grubun dünyasını hemen ortaya koyuyor. Medulla Oblangta, geriye doğru akan gitarlarıyla neredeyse bir bilinçaltı yolculuğuna dönüşüyor. No Pretty Colors”karanlık klavyeleri ve kıvır kıvır gitar motifiyle Jefferson Airplane’in White Rabbit dünyasına yaklaşırken, Back Where You Belong Blues Rock köklerini daha açık biçimde gösteriyor.
Roller grubun uzun jam’lere duyduğu iştahı gözler önüne seriyor. Yeniden basımın bonus kayıtları arasındaki on yedi dakikalık canlı Shoot That Load Boogie ise bu müzisyenlerin Jacksonville gecelerinde neden bu kadar etkili olduklarını anlamak için önemli bir ipucu veriyor.
Bu nedenle albümü “erken dönem Southern Rock” etiketiyle sınırlandırmak çok doğru olmayabilir. Belki daha doğru tanım şu: Evaluations, Southern Rock’ı doğuracak Florida müzisyen çevresinin henüz ağır Blues, Hard-Psych ve doğaçlama diliyle konuştuğu anın kaydıdır.
Kayıp Halka Ne Demek?
Müzik tarihinde “kayıp halka” sözü biraz kolay kullanılıyor. Her unutulmuş kayıt, tarihin akışını değiştirecek bir başyapıt değil muhakkak ki. Evaluations’ın değeri de mutlaka hiç bilinmeyen kusursuz bir klasik olmasından kaynaklanmıyor. Albümde dönemin etkilerini açıkça duyuyoruz. Cream, Hendrix, Led Zeppelin ve Jefferson Airplane’in gölgeleri zaman zaman müziğin üzerine düşüyor.
Southern Rock bir günde tek bir stüdyoda alınmış bir kararla ortaya çıkmadı. Aynı şehirlerde yaşayan, aynı evlerde prova yapan, aynı sahnelere çıkan, aynı dertlerden mustarip ve birbirlerinin gruplarında çalan müzisyenler arasındaki uzun bir müzikal alışverişten doğdu.
The 2nd Coming bu hikâyenin merkezinde yer almadı. Şöhret basamaklarını The Allman Brothers Band tırmandı; ardından Lynyrd Skynyrd, The Marshall Tucker Band ve başka gruplar geldi. The 2nd Coming ise kendi albümünü bile yayımlayamadan dağıldı.
Fakat elli yedi yıl sonra ortaya çıkan bu albüm, bize müzik tarihinin yalnızca başarıya ulaşan gruplardan oluşmadığını hatırlatıyor. Her büyük müzikal dönüşümün çevresinde, o yeni dili birlikte geliştiren fakat adı dipnotlarda kalan başka insanlar da vardı. Bazen bir türü daha iyi anlamak için yalnızca onu tanımlayan büyük albümleri değil, henüz türün neye dönüşeceğini bilmeyen müzisyenlerin kayıtlarını da dinlemek gerekir.
Nereden Başlamalı, Nasıl Dinlemeli?
Albümün tamamına zaman ayırmadan önce birkaç parçayla tanışmak isteyenlere benim önerdiğim rota şöyle:
Evaluation ile başlayın. Ardından Blues Rock tarafını duymak için Back Where You Belong, Saykedelik Rock karanlığı için No Pretty Colors ve grubun doğaçlama gücü için Roller’ı dinleyin. Son olarak, vaktiniz ve yüksek sesle müzik dinleyebileceğiniz bir ortamınız varsa, on yedi dakikalık canlı Shoot That Load Boogie’yi açın.
Çünkü bu albüm, dikkatle dinlenmek için kaydedilmiş. Elli yedi yıl sabırla beklemiş olabilir; ama artık sahne onun ve o, sahnede yüksek sesle dinlenmek istiyor.