4 Aralık 1971… Montreux Jazz Festival henüz beş yıllık genç bir festivalken, Montreux Casino yine müziğin merkezindeydi. O akşam sahnede Frank Zappa ve grubu The Mothers of Invention vardı. Her şey normal ilerlerken bir anda “Yangın var!” diye bir ses yükseldi. Seyircilerden biri işaret fişeği ateşlemişti. Alevler tavana yayıldı. Duman salonu kapladı. Müzik kesildi. İnsanlar dışarı çıktı. Can kaybı olmadı ama bina tamamen yandı. Yıllar sonra bir şarkının içinde geçecek o satırlar, bu anın birebir karşılığıydı.
“Frank Zappa and the Mothers were at the best place around… but some stupid with a flare gun burned the place to the ground.”
Festivalin kurucusu Claude Nobs için bu, gözlerinin önünde yok olan bir hayaldi.
Aynı günlerde Deep Purple Montreux’deydi. Amaçları yeni albümlerini Casino’da, The Rolling Stones’tan alınan mobil stüdyoyla kaydetmekti. Yangın planı bozdu. Claude Nobs, “Pavillon des Sports”u buldu. Gitarist Ritchie Blackmore burada o meşhur riff’i, elindeki Fender Stratocaster ile ilk kez doğaçladı. Gürültüden dolayı şikâyet edilince, polis müdahalesi sonrası grup Territet’teki Grand Hotel’e geçti. Kayıtlar zor şartlarda tamamlandı.
Bir sabah basçı Roger Glover, aklında tek bir cümleyle uyandı:
“Smoke on the water, fire in the sky.”
Grup, yaşadıkları yangını ve bu tuhaf süreci bir şarkıya dönüştürdü. Sözler olanı olduğu gibi anlatıyordu:
“They burned down the gambling house, it died with an awful sound…”
Rivayete göre Claude Nobs parçanın albüme girmesinde ısrar etti ve hit olacağını söyledi. “Smoke on the Water”, Montreux’nün hafızasında yaşayan bir anıya dönüştü.
O günden bu yana Deep Purple festival sahnesine onlarca kez döndü. “Smoke on the Water”ın 2004’teki caz dokunuşlu, 2011’deki senfonik yorumları ve festivalin 50. yılında Frank Zappa’nın oğlu Dweezil Zappa ile yapılan düet, aynı hikâyenin farklı yankıları gibi. Bir gecenin külleri, hâlâ aynı yerde çalmaya devam ediyor. (MG)