Menüyü kapat

    Bültenimize abone olun

    Stüdyoİmge'de yayınlanan yazıları çıktığı anda e-posta gelen kutunuzda görün.

    Facebook X (Twitter) Instagram
    StüdyoİmgeStüdyoİmge
    Facebook X (Twitter) Instagram Bluesky
    • Yazılar
      1. Güncel
      2. Röportaj
      3. Dosyalar
      4. Konser & Etkinlik
      5. Albümler
      6. Portre
      7. Tümünü gör

      Yeni Şarkılar, Yeni Hikâyeler. MURAT CEYLAN WISH

      02.11.2026

      GİTARİST YOK, GİTARI SAHNEDE: Bu Kaydın Hakları Kimde?

      21.09.2026

      W(HISK)Y, Z Kuşağı

      03.07.2026

      PAUL McCARTNEY ve RINGO STARR: Geçmişle Konuşan İki Çınar

      30.06.2026

      MERT ALKAYA VE THE LEAVERS: Kalıpların Dışında Bir Müzik Yolculuğu

      17.11.2026

      GÜNDEM DIŞI Bir Albümün Peşinde

      26.10.2026

      RAINBOW45 RECORDS SALİH: Plaklara Fısıldayan Adam

      05.08.2026

      Bir ACİL SERVİS Hikâyesi: SAMİ ERTAN KIZILTAN

      24.07.2026

      BEETHOVEN Rock Müzisyeni miydi?

      29.10.2026

      BABALAR VE OĞULLAR: Rock Efsanelerinin İzinden Gidenler

      05.10.2026

      Rock Dünyasının YARIDA KALAN Konserleri

      24.09.2026

      ROCK VE BİLİMKURGU. Fantastik Frekanslar

      04.08.2026

      ÖLÜM ve Efsanevi Red Rocks Konseri: Türk Rock Tarihinde Bir İlk

      13.11.2026

      Kıbrıs’tan Londra’ya, Altı Tel Üzerinde Bir Yolculuk: OKAN ERSAN

      03.11.2026

      TEOMAN: Gri Ankara’da Papatya Gibi Açtı

      22.09.2026

      Speed Metal Attack 1 – Moda Sineması’nda Keşmekeş

      08.09.2026

      AYBERK SAKA – KELEBEĞİN VEDASI: Bir Albüm, İki Bakış

      19.11.2026

      BEASTIE BOYS – Licensed To Ill (1986)

      16.11.2026

      B Yüzün İntikamı

      12.11.2026

      Yoksa ROGER DEAN Sizi mi Resimledi? Yıldızların da Öyküleri Var!

      11.11.2026

      MASSIVE ATTACK, TRICKY, PORTISHEAD: Bristol’ün Üç Pırlantası

      06.11.2026

      ÜNOL BÜYÜKGÖNENÇ’in Değişmeyen Coğrafyası

      04.11.2026

      OD BAND: Ateşi Bulduk, Su Getirmeyin!

      28.10.2026

      Kıyametten Sonraki Sabah: MORNİNG DEW

      20.10.2026

      JOHNNY LOGAN ve LORDI: Eurovision Eurovision Duy Sesimizi. Hold Me Now, Hallelujah!

      22.11.2026

      Rolling Stones’a “Hayır” Diyen İrlandalı: RORY GALLAGHER

      21.11.2026

      HELTER SKELTER: BEATLES’dan CHARLES MANSON’a, İçine Şeytan Giren Kaydırak

      20.11.2026

      AYBERK SAKA – KELEBEĞİN VEDASI: Bir Albüm, İki Bakış

      19.11.2026
    • Anasahne
    • Yazılar
      1. Güncel
      2. Konser & Etkinlik
      3. Albümler
      4. Biyografi
      5. Portre
      6. Eski Sayılar
      7. Tümünü gör

      Yeni Şarkılar, Yeni Hikâyeler. MURAT CEYLAN WISH

      02.11.2026

      GİTARİST YOK, GİTARI SAHNEDE: Bu Kaydın Hakları Kimde?

      21.09.2026

      W(HISK)Y, Z Kuşağı

      03.07.2026

      PAUL McCARTNEY ve RINGO STARR: Geçmişle Konuşan İki Çınar

      30.06.2026

      ÖLÜM ve Efsanevi Red Rocks Konseri: Türk Rock Tarihinde Bir İlk

      13.11.2026

      Kıbrıs’tan Londra’ya, Altı Tel Üzerinde Bir Yolculuk: OKAN ERSAN

      03.11.2026

      TEOMAN: Gri Ankara’da Papatya Gibi Açtı

      22.09.2026

      Speed Metal Attack 1 – Moda Sineması’nda Keşmekeş

      08.09.2026

      AYBERK SAKA – KELEBEĞİN VEDASI: Bir Albüm, İki Bakış

      19.11.2026

      BEASTIE BOYS – Licensed To Ill (1986)

      16.11.2026

      B Yüzün İntikamı

      12.11.2026

      Yoksa ROGER DEAN Sizi mi Resimledi? Yıldızların da Öyküleri Var!

      11.11.2026

      Gri Yılların Renkli Fırtınası: ERSEN VE DADAŞLAR. Bir Arayışın Portresi

      28.09.2026

      FLÖRT ve Müzikal Yolculuğu. Üç İsim, Dört Mevsim

      08.05.2026

      Sandy Denny: Eski Moda Bir Vals Gibi

      10.02.2026

      Tünay Akdeniz: Türk Punk’ın Babası

      21.01.2026

      MASSIVE ATTACK, TRICKY, PORTISHEAD: Bristol’ün Üç Pırlantası

      06.11.2026

      ÜNOL BÜYÜKGÖNENÇ’in Değişmeyen Coğrafyası

      04.11.2026

      OD BAND: Ateşi Bulduk, Su Getirmeyin!

      28.10.2026

      Kıyametten Sonraki Sabah: MORNİNG DEW

      20.10.2026

      İLHAN İREM: Analog Bir Sabır, Kristal Bir Varoluş

      01.04.2026

      Cem Karaca: Dervişan Yeniden Doğuyor

      10.02.2026

      Pearl Jam: Eski Müziğin Yeni Ruhu

      20.11.2025

      David Bowie: Dünyaya Düşen Adam

      12.11.2025

      JOHNNY LOGAN ve LORDI: Eurovision Eurovision Duy Sesimizi. Hold Me Now, Hallelujah!

      22.11.2026

      Rolling Stones’a “Hayır” Diyen İrlandalı: RORY GALLAGHER

      21.11.2026

      HELTER SKELTER: BEATLES’dan CHARLES MANSON’a, İçine Şeytan Giren Kaydırak

      20.11.2026

      AYBERK SAKA – KELEBEĞİN VEDASI: Bir Albüm, İki Bakış

      19.11.2026
    • Dosyalar
    • Röportajlar
    • Künye
    • Podcast
      • Spotify
      • Apple Podcasts
      • YouTube
    • Dükkan
    StüdyoİmgeStüdyoİmge
    Ana sayfa»Dosyalar»Tınıların Yankısı: Bir Melodik Akrabalık Yolculuğu
    Dosyalar

    Tınıların Yankısı: Bir Melodik Akrabalık Yolculuğu

    Müzik tarihi, birbirine tamamen ya da kısmen benzeyen parçalar etrafında gelişen tartışmalarla doludur. Giriş melodileri, gitar rifleri, bas yürüyüşleri ya da davul ritimleri kimi zaman başka bir parçaya ilham olmuş, kimi zamansa doğrudan bu yapıların üzerine yeni eserler inşa edilmiştir.
    Recep KaraşRecep Karaş30.07.20255 dakikalık okuma
    Paylaş
    Facebook Twitter WhatsApp Email Bağlantıyı kopyala

    Bazı durumlarda da bir parçanın bütünü, farklı coğrafyalarda o bölgenin müzik kültürüne uygun hâle getirilerek yeniden kaydedilmiştir. Özellikle 1960’lar ve 70’ler boyunca Türkiye başta olmak üzere birçok ülkede yapılan “aranjman” çalışmaları buna örnek teşkil eder.

    Ancak bu tür esinlenmeler zaman zaman hukuki tartışmalara da yol açmış, “çalınma” iddialarıyla birlikte telif davaları gündeme gelmiştir. Günümüzde ise bu durum, geçmişle bugünü müzikal anlamda birleştiren bir “köprü” olarak da görülebilmektedir.

    Bu yazıya başlarken ilk düşüncem iki şarkıdan bahsetmekti: Kenny Dorham’ın 1963 tarihli caz bestesi “Blue Bossa” ve Gary Moore’un 1979’da Phil Lynott’la birlikte yazdığı “Parisienne Walkways”. Yüzeyde farklı türlerden gelen bu iki eser, melodik yapı açısından dikkat çekici bir benzerliğe sahiptir. “Blue Bossa”, Latin Caz ile Hard Bop arasında bir köprü kurarken, “Parisienne Walkways” Blues-Rock tınısında duygusal ve zarif bir solo gitar melodisiyle öne çıkar. Her iki parça da kendi türünde ikonik hale gelmiş, farklı dönem ve dinleyici çevrelerine ulaşmıştır.

    “Blue Bossa” ile “Parisienne Walkways” – Melankolik Romantizm

    Melodik ve Harmonik Yapı Üzerine Notlar

    “Blue Bossa”, C minor – Dø – G7 – C min akorlarıyla kısa döngülü bir yapıda ilerler. “Parisienne Walkways” ise Am – Dm – G – C gibi klasik kadanslar etrafında dolaşır. İki parça da üç-dört notalık, içe dönük melodik motiflere yaslanır. Bu benzerlik, yalnız melodik değil, ruhsal bir akrabalığı da ima eder.

    “Blue Bossa”, Kenny Dorham’ın bossa nova ritimlerine olan ilgisinin bir ürünü olarak doğmuş, Rio de Janeiro’daki müzikal deneyimlerinden etkilenmiştir. Parça, 16 ölçülük formu ve C minor ile D♭ major arasında kurduğu geçişlerle basit ama etkili bir armonik yapı sunar. Armonik yapısı, doğaçlama için geniş bir alan açar. Bu nedenle sadece Joe Henderson değil, Dexter Gordon, Art Blakey ve McCoy Tyner gibi caz ustaları tarafından da tekrar tekrar yorumlanmıştır. “Blue Bossa” zamanla Caz standartları arasına girmiştir.

    “Parisienne Walkways” ise Phil Lynott’ın sözleri ve Gary Moore’un yoğun sustain’li gitar tonu sayesinde duygu yüklü bir parça hâline gelir. Giriş melodisi, “Blue Bossa”nın ana temasına olan benzerliğiyle dikkat çeker. Lynott’ın babasına gönderme içeren sözleri, parçanın adının belirlenmesinde bile etkili olmuştur. Yıllar içinde Gary Moore bu parçayı Montreux Jazz Festivali dahil birçok Caz festivalinde icra etmiş ve bu da parçanın sadece Rock değil, Caz çevrelerinde de kabul görmesini sağlamıştır.

    Bu iki örnek, müzikte türler arası geçişkenliğin ne kadar doğal olduğunu gösterirken, akla başka örnekler de getirmektedir:

    Led Zeppelin’in “Stairway to Heaven” parçası ile Spirit’in “Taurus” adlı enstrümantal eserinin benzerliği,

    George Harrison’ın “My Sweet Lord” şarkısıyla “He’s So Fine” arasında tespit edilen melodik örtüşme,

    Nirvana’nın “Come as You Are” introsunun, Killing Joke’un “Eighties” adlı parçasına olan yakınlığı,

    ATC’nin dünya çapında hit olan “Around the World (La La La La La)” şarkısının aslında bir Rus şarkısı olan “Pesenka”nın yeniden düzenlenmiş hâli olması,

    The Hollies’in “The Air That I Breathe” şarkısının Radiohead’in “Creep” parçasıyla olan armonik benzerliği.

    İkinci Vaka: “Simple Man” ve “Always Somewhere” – Akorların Yolculuğu

    Arpej Üzerinden İlerleyen Ortak Tını

    Lynyrd Skynyrd’ın 1973 tarihli “Simple Man”de E minor tonunda kurduğu C – G – Am döngüsü, Scorpions’un 1979 çıkışlı “Always Somewhere” parçasında G – D – Em şeklinde yankılanır. İki parça da girişte arpejli akustik gitarla başlar, sade melodilerle duyguyu kurar. Her iki parça da akustik gitarla başlayan sade ve duygusal bir girişe sahiptir. “Simple Man” parçası E minor tonunda açık akorlarla yürüyen, duygusal yoğunluğu yüksek bir introsu ile bilinir. “Always Somewhere” ise bu yapıya oldukça benzeyen bir arpej yürüyüşü ile açılır ve çoğu dinleyici tarafından benzer tınılar taşıdığı yönünde yorumlanır.

    Scorpions’un Amerika turneleri sırasında Southern Rock’a olan ilgisi ve dönemin müzikal etkileri düşünüldüğünde, bu benzerlik tesadüfi olmaktan ziyade, bir tür kültürel etkileşim olarak da değerlendirilebilir. Tıpkı “Blue Bossa”nın Latin Caz ve Hard Bop arasında kurduğu köprü gibi, “Simple Man” ve “Always Somewhere” de farklı kıtalarda benzer duyguların müzik yoluyla nasıl ifade edilebildiğinin bir örneği olarak karşımıza çıkar.

    Tüm bu örnekler, müziğin evrensel yapısı içinde ilham alma ve yeniden üretme pratiklerinin ne kadar yaygın olduğunu ortaya koyar. “Blue Bossa” / “Parisienne Walkways” ile “Simple Man” / “Always Somewhere’ örnekleri müzikal mirasın farklı dönemlerde ve türlerde nasıl yeniden doğabileceğini de anlamamıza yardımcı oluyor. Müzik, tıpkı kültür gibi, sürekli akan ve dönüşen bir formdur. Aynı ezgi, farklı zamanlarda ve yerlerde farklı hayatlara dokunabilir; bazen bir Caz solosu olur, bazen bir Blues gitarında hayat bulur.

    Müziğin belleği vardır. Tıpkı bir şiirin başka bir şiiri çağrıştırması gibi, bazı tınılar başka bir zamandan fısıldar gibidir. Bu yazıdaki örnekler sadece yüzeyde görünenler. Asıl mesele, bu benzerliklerin bizi nereye götürdüğüdür: Hatırlamaya, bağlantı kurmaya ve yeniden yaratmaya… Bu sebeple yazının sonuna bir çırpıda aklıma gelen bazı şarkıları örnek olarak ekliyorum:

    *Gülden Karaböcek ve Ferdi Özbeğen’den dinlediğimiz “Dilek Taşı”, Fransız Pop duosu Tallisker’ın elinde “Bagatelle”e dönüşüyor,

    *Azeri müzisyen Eldar Mansurov’un grubu Ashkabad ile yaptığı “City Of Love” (1993) albümünde yer alan “Bayaty” adlı şarkı Levent Yüksel tarafından “Zalim” (1996) adıyla seslendiriliyor,

    *Mısırlı çok yünlü sanatçı Abdel Halim Hafez’in eseri olan ‘Zay El Hawa’(1970), Mine Koşan’dan “Yağmurun Sesine Bak”(1998) oluyor,

    *Erkin Koray “Deli Kadın” şarkısı The Devil’s Anvil’in “Karkadon” şarkısının birebir kopyası,

    *Erkin Koray “Fesüphanallah” şarkısı, Lübnanlı sanatçı Samir Yazbek tarafından seslendirilen “Weily Weily”, “Şaşkın” şarkısı ise bir başka Lübnanlı şarkıcı Samira Tawfik’in “Ya Ayn Mulayiitayn” şarkılarıyla birebir aynı,

    *The Rolling Stones’un “Paint It Black” (1966) şarkısı ise, ironik bir şekilde, pek çok şarkısını Arap müzisyenlerden alan Erkin Koray’ın 1962’de yayınladığı “Bir Eylül Akşamı”ndan başka bir şey değil,

    *The Doors’un “Roadhouse Blues” parçasının girişi, Cem Karaca’nın “Namus Belası” parçasının girişiyle aynıdır…

    Bu liste bu şekilde binlerce parçalık bir listeye dönüşür. Yazı içinde verdiğim örneklerin dışında Batı dünyasından birkaç örnek daha vereyim ve bu konuyu kapatayım:

    *George McRae “Rock Your Baby” (1974), Abba’nın “Dancing Queen”ine ilham veren tınılar taşıyor,

    *Neil Young’ın “Borrowed Tune” parçası, The Rolling Stones’un “Lady Jane”inden esinlenmiş,

    *Beck’in “Paper Tiger” parçası, Serge Gainsbourg’un “Histoire de Melody Melson” albümünde yer alan “Melody”den esinlenmiş,

    *Willie Dixon’un bestelediği ve ilk olarak Muddy Waters’ın kaydettiği “You Need Love” (1962), İngiliz grup Smal Faces tarafından “You Need Loving” (1966) olarak, Led Zeppelin tarafından da “Whole Lotta Love” (1969) olarak kaydedilmiştir…

    Yazar

    • Recep Karaş
      Recep Karaş

      Gençlik yıllarından beri en büyük iki tutkusu onu Stüdyoİmge’ye savurdu: Müzik ve fotoğraf… sonra Milliyet Dergi Grubu. Derken İMÇ ile tanışma. Ve bugün tekrar Stüdyoİmge…

    derleme rock yabancı
    Paylaş. Facebook Twitter WhatsApp Email
    Önceki yazıOasis – (What’s the Story) Morning Glory?
    Sonraki yazı Grup Anonim: Şimdilerde Bodrum’un Kalbinde Atan Bir Ankara Ritmi

    İlgili Yazılar

    JOHNNY LOGAN ve LORDI: Eurovision Eurovision Duy Sesimizi. Hold Me Now, Hallelujah!

    22.11.2026Yazan: Stüdyoİmge

    Rolling Stones’a “Hayır” Diyen İrlandalı: RORY GALLAGHER

    21.11.2026Yazan: Stüdyoİmge

    HELTER SKELTER: BEATLES’dan CHARLES MANSON’a, İçine Şeytan Giren Kaydırak

    20.11.2026Yazan: Stüdyoİmge

    AYBERK SAKA – KELEBEĞİN VEDASI: Bir Albüm, İki Bakış

    19.11.2026Yazan: Sinan Doyan ve Bülent Seyitdanlıoğlu

    PRINCE: O Gece Sahnedeki Herkesi Susturdu

    18.11.2026Yazan: Stüdyoİmge

    MERT ALKAYA VE THE LEAVERS: Kalıpların Dışında Bir Müzik Yolculuğu

    17.11.2026Yazan: Sevgi Yeşilyaprak
    En son yazılar
    Albümler

    AYBERK SAKA – KELEBEĞİN VEDASI: Bir Albüm, İki Bakış

    Yazan: Sinan Doyan ve Bülent Seyitdanlıoğlu19.11.2026

    Bir sanatçı, bir albüm, iki farklı bakış açısı… İki Stüdyoİmge yazarı, Ayberk Saka’nın Kelebeğin Vedası albümünü kendi pencerelerinden anlatıyorlar.

    MERT ALKAYA VE THE LEAVERS: Kalıpların Dışında Bir Müzik Yolculuğu

    17.11.2026

    BEASTIE BOYS – Licensed To Ill (1986)

    16.11.2026

    ÖLÜM ve Efsanevi Red Rocks Konseri: Türk Rock Tarihinde Bir İlk

    13.11.2026
    Öne çıkanlar

    RAINBOW45 RECORDS SALİH: Plaklara Fısıldayan Adam

    05.08.2026

    Görkem Karabudak: Oyun Alanından Derinliğe ve Müziğin Akışına Teslim Olmak

    28.01.2026

    BAHR ile Hiddet, Kabul ve Yolculuk

    24.03.2026

    MUAMMER KETENCOĞLU ile Ege ve Balkan Müziğinin İzinde

    24.04.2026
    Etiketler
    alternative rock anadolu pop art rock blues bulutsuzluk özlemi caz cem karaca country deep purple derleme dünya müziği elektronik eric clapton erkin koray folk rock frank zappa hard rock heavy metal kargo kesmeşeker kronik led zeppelin leyan senay müzik basını nick drake objektif pentagram phil collins pink floyd pop progressive rock psychedelic rock punk rap rock sinema stairway to heaven stüdyoimge tarih teoman the rolling stones thrash metal vecdi yücalan yabancı yerli
    • Facebook
    • Twitter
    • Instagram
    • Bluesky

    Bültenimize abone olun

    Stüdyoİmge'de yayınlanan yazıları çıktığı anda e-posta gelen kutunuzda görün.

    Hakkımızda

    Stüdyoİmge: Türkiye’de Rock kültürünün sesi, sözü ve belleği…

    1985-1986, 1989 ve 1992-1993 yıllarında basılı dergi olarak okurlarıyla buluşan Stüdyoİmge, günümüzde yayın hayatını online bir dergi olarak sürdürüyor. Günümüzün Stüdyoİmge yayınında, basılı dönemden bugüne uzanan ekip üyelerinin yanı sıra, yeni katılan (görece) genç kalemlerin enerjisiyle dinamik bir bütün ortaya çıkıyor.

    Son yazılar

    JOHNNY LOGAN ve LORDI: Eurovision Eurovision Duy Sesimizi. Hold Me Now, Hallelujah!

    22.11.2026

    Rolling Stones’a “Hayır” Diyen İrlandalı: RORY GALLAGHER

    21.11.2026

    HELTER SKELTER: BEATLES’dan CHARLES MANSON’a, İçine Şeytan Giren Kaydırak

    20.11.2026

    Bültenimize abone olun

    Stüdyoİmge'de yayınlanan yazıları çıktığı anda e-posta gelen kutunuzda görün.

    Stüdyoİmge
    Facebook X (Twitter) Instagram Bluesky
    • Anasahne
    • Künye
    • Dosyalar
    • Röportajlar
    • Eski Sayılar
    • Dükkan
    • Çerez Politikası
    © 2026 Stüdyoİmge. Sitedeki bütün yazılar yazarlarına, fikirler ise söyleyenlerine aittir.

    Arama yapmak için Enter tuşuna, aramayı iptal etmek için Esc tuşuna bas.

    Sepetiniz (öge: 0)

    Sepetteki ürünler

    Ürün Ayrıntılar Toplam
    Ara Toplam ₺0,00 Updating
    Gönderim ücreti, vergiler ve indirimler ödeme sırasında hesaplanır.
    Sepet
    Ödeme

    Your cart is empty

    Mağazaya geri dön

    Bildirimler